در قرآن کریم می توان چند اصل را بعنوانعنصر افزایشپیشرفت و ترقی هم در زندگی دنیوی و همچنینحیات آخروینام برد.
توکل ،صبر ،شکر، تفکر
سعی داریم با توجه به آیات قرآن به این عناصر بپردازی
بسم الله الرحمن الحیم
در قرآن کریم می توان چند اصل را بعنوانعنصر افزایشپیشرفت و ترقی هم در زندگی دنیوی و همچنینحیات آخروینام برد.
توکل ،صبر ،شکر، تفکر
سعی داریم با توجه به آیات قرآن به این عناصر بپردازیم
توکل
توکل به معنای واگذاری کارها به دیگری هست.در حقیقت کسیکه کاری را باید انجام بدهد اما قادر به انجام دادن آن به خوبی نیست کارهای خود را به دیگری واگذار می نماید.در این نظام خلقت هیچ انسانی قادر نیست موفقیتهای خودش را مستقیما بدست آورد.بلکه در مواقعی چند لازم است تا دیگری را در کار خود سهیم نماید.با این بیان انسان باید بخشی از کارهای راکه مطابق با قدرت او نیست به خداوند واگذار نماید.پی حقیقتا توکل به خدا این نیست که انسان کاملا گردن خود را از وضایف مبری کند.بلکه آن چیزهای که مربوط به خداوند می باشد را به عهد خداوند انسان واگذار کند و آن مورادی که مربوط به خود انسان می شود را انسان باید مستقیما به انجام برساند.
خداوند در باره توکل در قرآن می فرماید:
وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِفَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُلِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا و او را از جايى كه گمان ندارد روزى مىدهد؛ وهر كس بر خدا توكّل كند، كفايت امرش را مىكند؛ خداوند فرمان خود را بهانجام مىرساند؛ و خدا براى هر چيزى اندازهاى قرار داده است!65/3
این آیه شریفه به خوبی بیانگر این مطلب هست که توکل نقش بسزایی در پیشرفت و ترقی دارد.و ظهور این آیه در پیشرفت مادی کاملا مشهود است.
تفکر
در خیلی از آیات خداوند امر به تفکر می کند برای عبرت و هدایت و حکمت آموزی مانند أَوَلَمْيَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّهُمِن شَيْءٍ وَأَنْ عَسَى أَن يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ فَبِأَيِّحَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ آيا در حكومت و نظام آسمانها و زمين، وآنچه خدا آفريده است، (از روى دقت و عبرت) نظر نيفكندند؟! (و آيا در ايننيز انديشه نكردند كه) شايد پايان زندگى آنها نزديك شده باشد؟! (اگر بهاين كتاب آسمانى روشن ايمان نياورند،) بعد از آن به كدام سخن ايمان خواهندآورد؟! س7 آیه185 إِنَّ شَرَّ الدَّوَابَّ عِندَ اللّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لاَ يَعْقِلُونَ بدترين جنبندگان نزد خدا، افراد كر و لالى هستند كه انديشه نمىكنند. س8 آیه22 وَلَوْ شَاء رَبُّكَ لآمَنَ مَن فِي الأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُواْ مُؤْمِنِينَ واگر پروردگار تو مىخواست، تمام كسانى كه روى زمين هستند، همگى به (اجبار) ايمان مىآوردند؛ آيا تو مىخواهى مردم را مجبور سازى كه ايمان بياورند؟! (ايمان اجبارى چه سودى دارد؟!) س 10 آیه 99
حداقل چیزی که ما از این آیات برداشت کنیم اینست که تفکر باعث روشن شدن خیلی از مجهولات و همچنین باعث یافتن مسیر مناسب برای رشد و ترقی هست.
صبر
در بسیاری از آیات امر به صبر شده و به گونه ای بیانگر این نکته هست کهرحمت خداوند به صابران نازل می شود .از این رو صبر عامل موثری برای پیشرفت خواهد بود: وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوفِ وَالْجُوعِوَنَقْصٍ مِّنَ الأَمَوَالِ وَالأنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِالصَّابِرِينَ قطعاً همه شما را با چيزى از ترس، گرسنگى، و كاهش درمالها و جانها و ميوهها، آزمايش مىكنيم؛ و بشارت ده به استقامتكنندگان! س 2 آیه 155 وَاصْبِرْ فَإِنَّ اللّهَ لاَ يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ و شكيبايى كن، كه خداوند پاداش نيكوكاران را ضايع نخواهد كرد! س 11 آیه115
شکر
در قرآن آیاتی هست که بیانگر این نکته هست که شکر خداوند باعث ازدیاد نعمتمی شود بنابر این شکر خداوند یک خاصیت ذاتی در پی دارد و آن هم ازدیاد نعمت هست.اگر بنا باشد که ما با نعمت خداوند رشد داشته باشیم ،شکر باعث زیاد شدن نعمت می شود کهرشد و ترقی را متعاقب خواهدبود.خداوند در این باره می فرماید: مَّا يَفْعَلُ اللّهُ بِعَذَابِكُمْ إِن شَكَرْتُمْ وَآمَنتُمْ وَكَانَ اللّهُ شَاكِرًا عَلِيمًا خداچه نيازى به مجازات شما دارد اگر شكرگزارى كنيد و ايمان آوريد؟ خداشكرگزار و آگاه است. (اعمال و نيّات شما را مىداند، و به اعمال نيك،پاداش نيك مى دهد.) 147/4 وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ و (همچنين به خاطر بياوريد) هنگامى را كه پروردگارتان اعلام داشت: «اگرشكرگزارى كنيد، (نعمت خود را) بر شما خواهم افزود؛ و اگر ناسپاسى كنيد،مجازاتم شديد است!» 7/14